Jak zaprogramowany jest nasz umysł? Poznaj metaprogramy i komunikuj się lepiej!

Każdy człowiek ma pewne charakterystyczne dla siebie strategie myślenia. Nie mówimy teraz o przekonaniach, które mogą się zmieniać, ale o sposobach myślenia, przez które filtrujemy, czyli wychwytujemy i nadajemy informacje. To tak zwane metaprogramy, pewne generalne strategie myślenia. Dzięki poznaniu tych strategii – własnych oraz innych ludzi – łatwiej nam się porozumiewać. 

Rozumiejąc metaprogramy zyskujemy przewagę komunikacyjną. Lepiej rozumiemy i jesteśmy lepiej rozumiani przez innych. 

W NLP metaprogramy to sposoby filtrowania informacji przez różnych ludzi. Ich znajomość daje Ci możliwość znacznie efektywniejszego komunikowania się z innymi a także wywierania na nich skutecznego wpływu. Czasem podejrzewamy kogoś o złe intencje nie zdając sobie sprawy, że drugi człowiek odmiennie od nas rozumie podawane informacje. Poznając poniższe metaprogramy zastanów się, które są Ci najbliższe i jak wpływają na Twój kontakt z otoczeniem.

Czy podajesz innym zbyt szczegółowe informacje i stają się znudzeni? 

A może mówisz tak ogólnie, że właściwie trudno wychwycić sens a nawet kontekst, który masz na myśli?

Poznaj metaprogramy!

Popatrz, które elementy warto usprawnić, naucz się komunikować bardziej elastycznie, wiedząc, że słuchają Cię również ludzie, którzy mają odmienne od Ciebie metaprogramy. Badaj i praktykuj pamiętając, że wszystkie metaprogramy są równie wartościowe.

Zobacz, jakie są przykładowe kategorie myślenia oraz pojmowania świata przez ludzi. Zauważ je u siebie oraz u innych.

1. Autorytet zewnętrzny, a wewnętrzny.

Autorytet zewnętrzny – podejmuje decyzje głównie w oparciu o opinie innych. Szuka danych, badań, pyta innych o zdanie, potrzebuje więcej czasu. W celu skutecznej komunikacji warto takiej osobie pokazać wyniki badań, powołać się na znane osobistości, pokazać, jak zrobili inni.

Autorytet wewnętrzny – podejmuje decyzje w oparciu o wewnętrzne odczucia lub przekonanie. Nie interesuje się, co na ten temat mówią inni. To osoba bardziej zdecydowana, opiera się o swoje doświadczenie i poglądy. Aby mieć dobre porozumienie najlepiej zapytać tę osobę o jej perspektywę i o to, co jest dla niej ważne. Nie krytykować nadmiernie, lecz dyskutować, szanować pogląd.

2. Opcje, a procedury.

Opcje – szuka możliwości, możliwości, swobody wyboru. Nie lubi sztywności i reguł, które ograniczają. To osoba, która potrzebuje przestrzeni dla kreatywności i pomysłów. Aby wydobyć z tej osoby potencjał, nie ograniczaj, a daj swobodę wyboru, możliwości.

Procedury – potrzebuje procedur punkt po punkcie, od a do z. Ważny jest porządek i ułożenie poszczególnych kroków. Osoba taka ma rozpisane notatki w kalendarzu i na kratkach. Ustala plan, zwykle językiem krótkim i zwięzłym. Gdy w kontakcie z tą osobą podamy procedury, będzie nas cenić za profesjonalizm. Jeśli wprowadzimy chaos, nie będzie się umiała odnaleźć.

3. Ogół, a szczegół.

Ogół – nie lubi szczegółów, ponieważ są męczące. Lubi generalizować, tworzyć wizje, mówić w przybliżeniu. Używa słów typu wolność, dobro, plany. Z taką osobą dobrze snuć wizje i plany.

Szczegół – potrzebuje konkretów i detali, zadaje dużo pytań, chce wiedzieć jak najwięcej. Na spotkanie z tą osobą lepiej się precyzyjnie przygotować, aby uważała nas za profesjonalnych.

4. Podobieństwa, a różnice.

Podobieństwa – tego typu ludzie kierują uwagę na to, jak nowe informacje zgadzają się z ich doświadczeniem. Nie przepadają za zmianami, cenią sobie bezpieczeństwo i stabilizację, regularność. Porównują do tego, co im znane. Jeśli przekonujesz taką osobę mów o tym, w jaki sposób dany produkt, umowa, czy projekt jest zbliżony do poprzednich. Pokazuj elementy, które nawiązują do tradycji.

Różnice – tego typu ludzie najpierw dostrzegają to, co jest inne. Szybko się nudzą jednostajnością, lubią zmiany i różnorodność. Od razu widzą problemy, niedociągnięcia i rzeczy, które nie pasują nawet, gdy wszystko inne jest spójne. Często używają słów „nowy, inny”. Czasem są to osoby męczący, szukają kontrprzykładu dla tego, co mówisz, wiele rzeczy negują. Jeśli przekonujesz skupiaj uwagę na tym, co inne, nowe i nietypowe. Wzbudzisz w ten sposób ciekawość. Znane informacje nie wzbudzą ciekawości.

5. Aktywny, a bierny.

Aktywny – nastawiony na działanie, szybkie myślenie i podejmowanie decyzji. Wychodzi z inicjatywą, dużo mówi i przekłada to na działanie, używa wielu czasowników. W kontakcie należy proponować dynamiczne akcje i działać. Warto słuchać rozwiązań tej osoby i reagować na nie.

Bierny – nie jest skłonny do podejmowania szybkich działań. Czeka na reakcje drugiej strony, mniej mówi, więcej słucha. Działa, gdy dostanie wyraźne zadanie, nie angażuje się od razu. Taki człowiek potrzebuje przewodnika.

6. Motywacja “od”, a motywacja “do”.

Motywacja od – koncentruje się na tym, czego nie chce, co chce ominąć, do czego nie dopuścić lub czego nie stracić. Dużo mówi o negatywnych aspektach i zagrożeniach. Dodaje jej to motywacji do działania. W kontakcie z tą osobą pokazuj zagrożenia i negatywne konsekwencje oraz jak je ominąć. Nie interesują jej zyski lecz bezpieczeństwo.

Motywacja do – myśli i mówi o tym, co chce osiągnąć, motywuje się wizją przyszłości i nagrody. Ma orientację na zysk, wygraną, osiągnięcia. W kontakcie należy wskazać zyski i korzyści. Mówienie o zagrożeniach demotywuje osobę o dominującym typie motywacji „do”.

7. Systemy reprezentacji: wizualny, słuchowy, kinestetyczny.

Wizualny – przetwarza informacje przez wzrok, potrzebuje zobaczyć, aby zrozumieć. Używa słów: zobaczyć, obejrzeć spojrzeć. Potrzebuje obrazów, diagramów. W kontakcie z tą osobą mniej mów, więcej pokazuj. Wskazane są obrazy i przejrzyste tabele.

Słuchowy – przetwarza informacje przez rozmowę i słuchane. Potrzebuje przegadać, żeby zrozumieć. Nie lubi hałasów podczas rozmowy, rozprasza się wtedy. Warto skupić się na rozmowie w komfortowych warunkach. Parafrazuj, zadawaj pytania, ponieważ podniosą jakość rozmowy.

Uczuciowy/kinestetyczny – potrzebuje odczuć, poczuć, „przetrawić w sobie”, żeby zrozumieć. Ważne jest odczucie poprzez różne zmysły. Używa słów: czuję, doświadczam. W kontakcie kierujmy energię na „dobrą energię”, dajmy tej osobie czas na wczucie się w to, co mówimy.

Pamiętaj, że używamy wszystkich metaprogramów, choć niektóre mamy dominujące. Z części z nich korzystamy z nich częściej i bardziej intensywnie, niż z innych. 

Współczesna psychologia na metaprogramy patrzy z pobłażaniem, jednak uważam, że pomimo braku potwierdzenia ze strony akademickiej, warto wykorzystać tę wiedzę w praktyce i sprawdzić jej efektywność osobiście.