Co to jest model biznesowy? Jak napisać model biznesowy?

Co to jest model biznesowy i dlaczego jest ważny?

Model biznesowy to innymi słowy ramy dla systematycznego i długofalowego dowożenia wartości dla organizacji przy jednoczesnym dostarczaniu wartości dla klientów, wraz ze strategią monetyzacji.

Mówiąc jeszcze inaczej, model biznesowy to holistyczne ramy do zrozumienia, projektowania i testowania założeń biznesowych na rynku.

Model biznesowy jest krytycznym elementem każdego sukcesu, ponieważ to właśnie on odblokowuje wartość w dłuższej perspektywie. Opracowanie modelu biznesowego to nie tylko strategia monetyzacji. Model biznesowy to NIE jest coś na zasadzie „jak wyciągnąć pieniądze z kieszeni klientów”.

Jest to coś o wiele bardziej holistycznego, więc aby opracować model biznesowy, firma musi stworzyć wartość dla kilku stron: 

  1. Model biznesowy dotyczy tego, co sprawia, że użytkownicy chętnie wracają do Twojej usługi lub produktu. 
  2. Chodzi o również o to, jak cała firma korzysta dzięki wartości płynącej z Twojego rozwiązania. 
  3. Chodzi o to, jak kontrahenci rozwijają swój biznes poprzez to rozwiązanie.

Model biznesowy to wszystkie te rzeczy razem. Krótko mówiąc, kiedy te elementy łączą się w całość, to znaczy, że ma się model biznesowy!

Model biznesowy nie jest biznesplanem!

Częstym nieporozumieniem jest myślenie o modelu biznesowym jako o jednostronicowych biznesplanach. Jednak biznesplan jest dokumentem o określonym celu. Zawiera on kilka założeń dotyczących Twojego biznesu i najczęściej prognozy finansowe na najbliższe 3-5 lat. Założenia te są jednak trudne do sprawdzenia, stąd też biznesplan pozostaje zwykle dokumentem, który żyje w wyimaginowanym świecie założeń…

Pięknie opracowany, aby zrobić wrażenie na przyjaciołach i potencjalnych inwestorach ale mało przydatny do eksperymentowania i rozwijania firmy.

Model biznesowy nie jest strategią generowania przychodów!

Innym błędnym pojęciem dotyczącym modeli biznesowych jest mylenie ich ze strategią monetyzacji. Choć jest to istotny element układanki, jest to tylko jeden z elementów udanego modelu biznesowego.

Model biznesowy zakłada jednak oprócz samej monetyzacji: zrozumienie procesów, pozyskanie klienta, utrzymanie klienta, zarządzanie łańcuchem dostaw.

Znaczenie planowania strategicznego!

Planowanie strategiczne to proces mający na celu zrozumienie otoczenia w jakim ma funkcjonować firma, w celu sformułowania świadomych decyzji biznesowych. 

To planowanie struktury firmy i długofalowego kierunku działania. Planowanie strategiczne jest również przydatne do eksperymentowania na żywym organiźmie i oceny wyników eksperymentów, na bieżąco zestawianych z długoterminową wizją biznesu. 

Model biznesowy to jeden wielki eksperyment!

Naukowcy do przeprowadzania eksperymentów mają laboratoria, przedsiębiorcy realny świat. Projektowanie i wdrażanie modeli biznesowych dla przedsiębiorcy jest jak mieszanie odczynników w fiolkach dla naukowców.

Jednym z powszechnych (przeważnie błędnych) przekonań jest to, że model biznesowy można naszkicować na kartce papieru i będzie on działać w realnym świecie. To (prawie) nigdy nie ma miejsca. Zanim model biznesowy zacznie działać w realnym świecie, będzie wymagał wielu strategicznych i przemyślanych działań, eksperymentów i majsterkowania. Tak więc, udany model biznesowy jest zazwyczaj owocem tego procesu.

Oznacza to, że często przedsiębiorca musi zaprojektować wiele wariantów tego samego modelu biznesowego i przetestować je na rynku. 

Jakie są podstawowe elementy modelu biznesowego?

Chociaż nie ma jednoznacznego sposobu na zdefiniowanie modelu biznesowego, istnieją pewne ramy i elementy, o których musisz wiedzieć. Są to:

  • Kluczowi partnerzy
  • Kluczowe działania
  • Wartości firmy
  • Relacje z klientami
  • Segmenty klientów
  • Kluczowe zasoby
  • Kanały dystrybucji
  • Struktura kosztów
  • Strumień przychodów

Oraz kluczowe 6 pytań, na które musisz odpowiedzieć:

  1. Jak chcesz, aby Twoi ludzie myśleli o Twojej marce?
  2. Co oferujesz swoim ludziom, którzy sprawiają, że chcą więcej?
  3. Wyznaczenie celów: Czy możesz zaoferować 10x lepszy produkt/usługę, w porównaniu do dostępnych na rynku rozwiązań?
  4. Kto jest twoim klientem? 
  5. W jaki sposób możesz dostarczyć swój produkt lub usługę swoim klientom?
  6. Czy biznes jest stabilny finansowo?

Co powinien zawierać Twój model biznesowy? 

  1. Wstęp
    1. Kontekst nowego przedsięwzięcia – co spowodowało, że podjęto pracę nad nowym produktem?
    2. Jaka jest wizja?
    3. Jakie cele są stawiane wobec projektu?
  2. Grupy docelowe odbiorców 
    1. Do kogo kierujemy nasze produkty?
    2. Jakie obieramy segmenty klientów?
    3. Czym wyróżnia się dana grupa?
    4. Jakie ma zwyczaje zakupowe i potencjał?
  3. Proponowane produkty 
    1. Jaką wartość chcemy dostarczyć klientowi?
    2. Jakie korzyści uzyska poprzez zakup naszych produktów?
    3. Na jaką potrzebę odpowiada nasze rozwiązani?
    4. Do jakiej grupy docelowej kierujemy poszczególne produkt?
    5. Jaką przewagą konkurencyjną dysponujemy?
  4. Kanały dystrybucji
    1. W jaki sposób chcemy docierać z naszą ofertą do klientów?
    2. Które z nich mają być kluczowe, a które uzupełniające?
    3. W jaki sposób kanały dystrybucji odpowiadają zwyczajom zakupowym klientów?
  5. Strategia marketingowa 
    1. W jaki sposób zamierzamy budować i utrzymywać relacje z przyszłymi klientami?
    2. Jakie interakcje z klientem będą dokonywane w procesie sprzedaży i obsługi?
    3. Jakie będą formy komunikacji i promocji?
  6. Zasoby
    1. Jakie są kluczowe zasoby niezbędne do rozwoju produktu i sprzedaży?
    2. Czy mają one być zapewnione w ramach firmy, czy zakupywane na rynku?
  7. Partnerzy biznesowi
    1. Kim są główni dostawcy lub podwykonawcy?
    2. Jaka będzie ich rola i znaczenie w projekcie?
  8. Analiza finansowa – źródła przychodów i kosztów 
    1. Jaki będzie sposób płatności i model rozliczeń?
    2. Ile będzie wynosiła szacunkowa cena naszych produktów?
    3. Jaki przewidujemy poziom marży?
    4. Na ile szacujemy przychody w pierwszym kwartale lub roku – a ile w kolejnych?
    5. Jakie są podstawowe grupy kosztowe i jak będą się one zmieniać?
    6. Jakich zysków się spodziewamy?

Załączam prezentację opisującą sposób tworzenia modeli biznesowych, obrazującą w bardzo przystępny sposób powiązania poszczególnych elementów modelu biznesowego ze sobą.